Embedded Files
Η Επίκληση της Μεταμορφώσεως των Πατέρων (Ματθ. 17:1-2) ως Αποδειξη της "Σύνθεσης των Αντιθέτων"
Συγγραφή: Ευάγγελος Δημ. Κεπενές (Μάϊος 8, 2026, 15:36)
Το Δισυπόστατο
Η επίκληση της Μεταμορφώσεως ως απόδειξη του "δισυπόστατου" ή της "συνθέσεως δύο φύσεων", στο πρόσωπο του εξ ουρανού ανθρώπου Ιησού —1Κορ. 15:47, αποτελεί την κλασική πατερική αντιβιβλική ερμηνεία, με κύριο εκπρόσωπο τον Ιωάννη τον Δαμασκηνό, ο οποίος στον λόγο του «Εις την Υπερένδοξον Μεταμόρφωσιν του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού», επιχειρεί να παρουσιάσει το γεγονός ως μια "αντίδοσιν ιδιωμάτων" των δύο αντιθέτων φύσεων. Η Μεταμόρφωση ερμηνεύεται από τους Πατέρες ως η φανέρωση της δόξας της θείας φύσης μέσα από την ανθρώπινη —την "εκ της γης"— φύση του Ιησού, προσφέροντας την ελπίδα ότι η φθαρτή ανθρώπινη φύση μπορεί να υπερβεί τα όριά της και να μετέχει στην αφθαρσία. Πρόκειται όμως για μια θεωρία που διαστρέφει την εξ ουρανού προέλευση του ανθρώπου Ιησού.
Η «Πρόσληψη» και η «Θέωση» της Φύσης
Ο Δαμασκηνός γράφει: «Μεταμορφοῦται Χριστός, οὐχ ὃ οὐκ ἦν προσλαβόμενος [...] ἀλλ' ὅπερ ἦν, τοῖς οἰκείοις μαθηταῖς ἐκφαινόμενος, διανοίγων τούτων τὰ ὄμματα.» (Ο Χριστός μεταμορφώνεται, όχι παίρνοντας κάτι που δεν ήταν [...] αλλά φανερώνοντας στους μαθητές Του αυτό που ήδη ήταν, ανοίγοντας τα μάτια τους.)
Εδώ εισάγει την ιδέα ότι η «θεία φύση» ήταν πάντα εκεί, κρυμμένη κάτω από το «κάλυμμα» της ‘εκ της γης’ σάρκας Του αντί της ‘εξ ουρανού’ —1Κορ. 15:47, και η μεταμόρφωση ήταν απλώς η αποκάλυψή της.
Η «Περιχώρηση» των Φύσεων
Χρησιμοποιεί το γεγονός ότι το σώμα του Ιησού έλαμψε για να αποδείξει τη «μετάδοση των ιδιωμάτων»:
«...ἵνα δείξῃ τὸν τρόπον τῆς ἀντιδόσεως, καὶ πῶς ἑκατέρα φύσις τῇ ἑτέρα τὰ οἰκεῖα μεταδίδωσιν ἐν τῇ τῆς ὑποστάσεως ταυτότητι.» (...για να δείξει τον τρόπο της αντιδόσεως, και πώς κάθε φύση μεταδίδει στην άλλη τα δικά της ιδιώματα μέσα στην ταυτότητα της υποστάσεως.)
Αυτή η φράση είναι η επιτομή του Δυοφυσιτισμού: ο Ιησούς παρουσιάζεται ως ένα «εργαστήριο» όπου δύο ετερογενείς φύσεις (κτιστή-άκτιστη) ανταλλάσσουν χαρακτηριστικά αρμονικά, εξυπηρετώντας την πυθαγόρεια «συμπαντική αρμονία (πεπερασμένο-άπειρο) και μετατρέποντας μια πνευματική εμπειρία σε μάθημα οντολογίας. Στη Μεταμόρφωση, ο Δαμασκηνός αντιλαμβάνεται αυτή την "αρμονία" ως ορατή φανέρωση, καθώς το άκτιστο φως της θείας φύσης διαχέεται μέσα από την ανθρώπινη —χοϊκή κατά το δόγμα— φύση του Ιησού, η οποία όμως βιβλικά ορίζεται ουράνια "εξ ουρανού" και όχι χοϊκή "εκ της γης".
Στη Βιβλική Αρχιτεκτονική της Επαγγελίας, η Μεταμόρφωση δεν είναι η επίδειξη μιας "κρυμμένης φύσης", αλλά η προτύπωση της δόξας της Βασιλείας του Θεού «ἐληλυθυῖαν ἐν δυνάμει» —Μάρκ. 9:1, και της εκπλήρωσης της επαγγελίας στο πρόσωπο του Χριστού —Γαλ. 3:14, για τον οποίον η επιστολή προς Εβραίους (1:3) αναφέρει: «ὃς ὢν ἀπαύγασμα τῆς δόξης καὶ χαρακτὴρ τῆς ὑποστάσεως αὐτοῦ (του Θεού)…”
Η παρουσία του Μωυσή και του Ηλία, οι οποίοι εμφανίζονται να μετέχουν στην ίδια δόξα χωρίς να διαθέτουν θεία φύση, αποδεικνύει ότι το ζητούμενο δεν είναι η αποκάλυψη μιας διφυούς οντολογίας, αλλά η βεβαίωση ότι ο Ιησούς είναι ο Επαγγελλόμενος. Η βιβλική ρήση «οὐδείς ἀναβέβηκεν εἰς τον οὐρανόν» επικυρώνει τον οραματικό χαρακτήρα της σκηνής, καθώς οι δύο προφήτες δεν είχαν ακόμη εισέλθει στην επουράνια δόξα, καθότι ο Ιησούς είναι ο πρώτος που άνοιξε την οδό προς τον Πατέρα. Έτσι, η φωνή από τη νεφέλη βεβαίωσε τη βιβλική σχέση μονογέννησης («Ούτος εστίν ο υιός μου») και όχι την υβριδική ένωση αντιθέτων φύσεων, όπως στη μυθολογική σχέση του Δία με τον διφυή Διόνυσο.
-----------------------------------------------------------
Google Sites
Report abuse