Η ΣΥΝΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ: Προφητείες, Πλάνες και η Ψυχολογία της Άρνησης

Η ΣΥΝΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ: Προφητείες, Πλάνες και η Ψυχολογία της Άρνησης

Συγγραφή: Ευάγγελος Δημ. Κεπενές (Ιανουάριος 31, 2026, 14:55)

Στο έργο του, "Η συντέλεια του κόσμου: Προφητείες, αιρέσεις, χιλιαστικά οράματα", ο Eugen Weber αποδεικνύει ότι οι αποκαλυπτικές ιδέες δεν ήταν απλές θρησκευτικές φαντασιώσεις, αλλά ισχυρά κίνητρα που ώθησαν ιστορικά πρόσωπα σε πράξεις που μεταμόρφωσαν τον κόσμο. Ωστόσο, η ανάλυση αυτή αποκαλύπτει και κάτι βαθύτερο: πώς η παρερμηνεία του θείου θελήματος οδηγεί συχνά σε μια επικίνδυνη απόρριψη της παρούσας ζωής.

Ιστορικά Πρόσωπα και η "Θεία Αποστολή"

Ο Weber αναδεικνύει ότι η κινητήριος δύναμη πίσω από μεγάλες προσωπικότητες δεν ήταν ένας "ουδέτερος ορθολογισμός", αλλά μια εσχατολογική προσμονή:

• Χριστόφορος Κολόμβος: Δεν έβλεπε τον εαυτό του απλώς ως εξερευνητή, αλλά ως όργανο της θείας πρόνοιας. Μέσα από το «Libro de las Profecías» (Βιβλίο των Προφητειών), προσπάθησε να αποδείξει ότι η ανακάλυψη των νέων γαιών ήταν το προοίμιο για το Τέλος. Το κίνητρό του για τον χρυσό δεν ήταν η φιλαργυρία, αλλά η χρηματοδότηση μιας Σταυροφορίας για την ανάκτηση της Ιερουσαλήμ, πιστεύοντας ότι ο Χριστός θα επέστρεφε μόνο αν η πόλη ήταν σε χριστιανικά χέρια—μια αντίληψη που μετέτρεπε την πίστη σε γεωπολιτικό εργαλείο.

• Ισαάκ Νεύτων: Παρά το επιστημονικό του έργο, αφιέρωσε δεκαετίες στη μελέτη του Δανιήλ και της Αποκάλυψης. Η προσπάθειά του να "υπολογίσει" την ημερομηνία της συντέλειας δείχνει την ανθρώπινη αγωνία να δαμάσει το μέλλον μέσα από αριθμούς. Η προσπάθειά του αυτή ήταν θεμελιωδώς εσφαλμένη, καθώς παραγνώριζε την αψευδή διαβεβαίωση της Γραφής ότι ο Θεός «ἐθεμελίωσεν τὴν γῆν ἐπὶ τὴν ἀσφάλειαν αὐτῆς, οὐ κλιθήσεται εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος» (Ψαλμ. 104:5). Η εμμονή σε μια μελλοντική κατάρρευση έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με την αιώνια ευστάθεια που όρισε ο Δημιουργός.

• Φράνσις Μπέικον: Ερμήνευε την πρόοδο της γνώσης και του εμπορίου ως "σημείο των εσχάτων καιρών", συνδέοντας την επιστημονική εξέλιξη με την αποκαλυπτική ολοκλήρωση περί τέλους του κόσμου.

Η Παγίδα της "Άρνησης της Ζωής"

Ο Weber επισημαίνει ότι ο αποκαλυπτισμός συχνά μετατρέπει τον φόβο για το τέλος σε ελπίδα, αλλά με ένα βαρύ τίμημα: την απαξίωση του παρόντος κόσμου.  Όταν ο κόσμος θεωρείται "διεφθαρμένος και ανάξιος", τότε οι ευλογίες της καθημερινότητας—η χαρά, ο έρωτας, η φύση—αντιμετωπίζονται ως παγίδες που αποσπούν τον άνθρωπο από τη σωτηρία.

Αυτή η νοοτροπία οδηγεί σε μια ακραία αντίφαση: απόλυτη απαισιοδοξία για το «τώρα» και ακραία αισιοδοξία για το «μετά». Έτσι, η καταστροφή (φωτιά, λιμοί) δεν θεωρείται συμφορά, αλλά απαραίτητο «καθαρτήριο».

Από τον Θρησκευτικό στον "Κοσμικό Αποκαλυπτισμό"

Στον σύγχρονο κόσμο, η παλιά θρησκευτική αγωνία έχει πάρει νέα μορφή. Ο Weber και οι μελετητές παρατηρούν ότι η ψυχολογία της άρνησης παραμένει η ίδια:

• Οικολογικός Αποκαλυπτισμός: Η προσμονή της κλιματικής καταστροφής γεννά την "Ενοχή της Απόλαυσης". Η χρήση των αγαθών δεν θεωρείται πλέον δώρο Θεού, αλλά έγκλημα κατά του πλανήτη.

• Αντιγεννητικότητα: Παρόμοια με τις μεσαιωνικές αιρέσεις (όπως οι Καθαροί), ορισμένοι θεωρούν ανήθικο να φέρουν νέα ζωή σε έναν "ετοιμοθάνατο" κόσμο, απορρίπτοντας την εντολή για καρποφορία.

• Doomsday Prepping: Η προετοιμασία για την κατάρρευση μετατρέπει τη ζωή σε έναν διαρκή "στίβο μάχης", όπου η επιβίωση αντικαθιστά τη ζωντανή σχέση με τον Δημιουργό και τον πλησίον.

Το Ψυχολογικό και Πνευματικό Συμπέρασμα

Όπως δείχνουν παραδείγματα παρακάτω, αυτή η «άρνηση της ζωής» δεν οδηγεί πάντα στην απομόνωση, αλλά συχνά λειτουργεί ως η θρυαλλίδα για βίαιες εξεγέρσεις. Όταν οι άνθρωποι πιστεύουν ότι ο κόσμος είναι τόσο διεφθαρμένος που η καταστροφή του είναι η μόνη λύση, η παθητικότητα μετατρέπεται σε ιερή οργή.

Η Εξέγερση του Μύνστερ (1534-1535)

Μια ομάδα Αναβαπτιστών κατέλαβε τη γερμανική πόλη Μύνστερ, πιστεύοντας ότι θα γίνει η «Νέα Ιερουσαλήμ» πριν τη συντέλεια. Η άρνηση των παλιών κανόνων οδήγησε σε ακραίες καταστάσεις: κατάργηση της ιδιοκτησίας, πολυγαμία και, τελικά, μια αιματηρή πολιορκία που κατέληξε σε σφαγή.

Οι Ταμπορίτες στην Τσεχία

Κατά τη διάρκεια των Χουσιτικών Πολέμων, οι Ταμπορίτες πίστευαν ότι ο Χριστός θα επέστρεφε για να εξολοθρεύσει τους «αμαρτωλούς». Αυτή η προσμονή τους έδωσε την ψυχολογική δύναμη να πολεμήσουν με απίστευτη αγριότητα, καθώς έβλεπαν τον εαυτό τους ως το «δρεπάνι του Θεού» που καθαρίζει τον κόσμο.

Η «Επανάσταση των Boxers» στην Κίνα

Αν και σε διαφορετικό πολιτισμικό πλαίσιο, ο Weber συνδέει παρόμοια χιλιαστικά οράματα με εξεγέρσεις όπου οι άνθρωποι πίστευαν ότι οι σφαίρες δεν θα τους αγγίζουν, επειδή το πνεύμα τους είχε ήδη απαρνηθεί τον υλικό κόσμο για χάρη μιας ανώτερης τάξης.

Συμπέρασμα

Η διαχρονική εμμονή στο "κοσμολογικό τέλος" και η υλοζωιστική πεποίθηση περί βίαιης αποκατάστασης της φύσης δημιουργούν βαθιά τραύματα σε όσους δεν στηρίζονται στον Λόγο του Θεού.

Το Αντίδοτο: Η πίστη στον Θεό δεν είναι άρνηση της ζωής και, η προσμονή του Τέλους αλλά η πλήρης βίωσή της μέσα από τη Σοφία Του. Ο Θεός δεν καλεί τον άνθρωπο να αποστραφεί τη δημιουργία Του, αλλά να την διαχειρίζεται με σύνεση και να ευχαριστεί τον Κτίσαντα για τα δώρα Του, στηριζόμενος στην αψευδή υπόσχεση του Λόγου Του.

«Γεύθητε και ιδέτε ότι αγαθός ο Κύριος· μακάριος ο άνθρωπος ο ελπίζων επ' αυτόν [...] οι δε εκζητούντες τον Κύριον δεν στερούνται ουδενός αγαθού.» (Ψαλμ. 34:8-10)

«Μακάριος άνθρωπος ος εύρεν σοφίαν, και θνητός ος είδεν φρόνησιν.» (Παρ. 3:13)

Η αληθινή ελπίδα δεν βασίζεται στην καταστροφή του κόσμου, αλλά στην εμπιστοσύνη ότι  Κύριος ο Θεός είναι ο χορηγός της ζωής και της ευταξίας, τόσο στο παρόν όσο και στην αιωνιότητα και στην πίστη της αιώνιας ζωής μετά τον βιολογικό μας θάνατο.

                                                                                                                    -----------------------------------------------------

 << Επιστροφή στην Αρχική σελίδα